Intrinsieke motivatie is niet per definitie de beste

De eerste mythe is dat intrinsieke motivatie altijd de beste vorm is. Natuurlijk is het fijn als je iets doet omdat je het leuk of interessant vindt, maar iets doen omdat je het zinvol vindt, is minstens even goed. Voor leidinggevenden is dat goed nieuws, want je kan niemand verplichten om een taak leuk te vinden, terwijl je wel kan laten zien waarom een project of een job ertoe doet.

De tweede mythe is dat hoe meer motivatie, hoe beter. Amper 4 procent van de bevraagden besefte dat dat niet klopt. Je kan heel sterk gemotiveerd zijn op een compleet verkeerde manier, bijvoorbeeld omdat je jezelf onder druk zet uit schaamte of schuld, of omdat iemand anders je aanstuurt met een beloning of met angst voor straf. Dan steek je als leidinggevende veel energie in motiveren, terwijl je eigenlijk de verkeerde motivatie aanwakkert.

In ons werk vertrekken we van de zelfdeterminatietheorie, een van de best onderbouwde theorieën over motivatie. Die maakt het onderscheid tussen High Quality motivatie, als je iets doet omdat je het leuk, interessant of zinvol vindt, en Low Quality motivatie, als je werkt vanuit druk, dwang of controle. Wat me in het onderzoek het meest opviel, is hoeveel mensen nog altijd vanuit die druk werken: 35 procent werkt om kritiek van anderen te vermijden, en wie zo werkt, voelt zich minder goed en presteert ook minder.

Als leidinggevende kan je heel wat doen om High Quality motivatie te stimuleren, en dat loopt via de basisbehoeften die iedereen heeft: Autonomie, verBinding en Competentie.

Autonomie gaat over het gevoel dat je iets uit vrije wil doet. Laat mensen meebeslissen waar het kan, geef keuze in hoe ze hun werk aanpakken, en leg uit waarom je iets vraagt als die keuze er niet is.

verBinding gaat over echt contact, online en offline. Denk aan open communicatie, overleg met het team en gewoon een babbel aan de koffiemachine, zodat mensen voelen dat ze erbij horen.

Competentie groeit als mensen kunnen bijleren, als fouten mogen en als feedback er normaal is. Dan zie je talent openbloeien en stijgt het welzijn mee.

Dit artikel verscheen eerder in De Tijd, op basis van ons onderzoek met Bright Plus. Lees het originele artikel